Solo Test · Nasıl oynanır
Bir taşı komşusunun üzerinden boş deliğe atlat ve üzerinden atlanan taşı kaldır. İşaretli hedefte tek taş bırak. Altı tahtayı, günlük bulmacayı veya kısa bitiş alıştırmalarını dene.
XIV. Louis sarayından bir oyun
1697 yazında Fransız dergisi Mercure galant alışılmadık bir şey yaptı: bir oyunun kurallarını, tahtasının çizimini ve çözülecek birkaç problemi bastı. Dergiye göre oyun, XIV. Louis döneminde sarayın modasıydı.
O dönemden bilinen görüntü, Berey’nin yayımladığı bir gravürdür. Gravürde Soubise prensesi Anne de Rohan-Chabot, yanında tahtayla görünür. Kaynaklar oyunu onun icat ettiğini söylemez, biz de söylemiyoruz. Ama oyuna yakışan bir yüzü var: bir bulmacanın üzerine eğilmiş sakin bir yüz. Sitenin köşesinde bu yüzden o bekler.
Üç yüzyıldan fazla zaman geçti ve kurallar neredeyse hiç değişmedi. Otuz iki taş, bir boş delik ve tek bir hamle türü: komşunun üzerinden atla, atladığın taşı al. Değişen şey, oyunun hissi. İlk atlayışlar kolay ve biraz gelişigüzeldir. Ortadan sonra tahta sessizleşir, her taş önem kazanır ve on saniye önce emin olduğun bir atlayışın önünde nefesini tutarken bulursun kendini.
Oyun birçok adla dolaştı: Türkiye’de Solo Test, Hindistan’da Brainvita, İspanyolcada Senku, Portekizcede Resta Um, Fransızcada Solitaire. Hep aynı bulmaca ve hep aynı biter: tahtada tek taş ve işi başarmış olmanın küçük, kişisel hazzı.
Solo Test nedir?
Solo Test (İngilizcesiyle peg solitaire) tek kişilik bir bulmacadır; "solitaire" sözcüğü burada yalnızca bunu anlatır. Tahtada tek bir boş delik dışında her yerde taş vardır: ahşap tahtada pim, camda bilye. İkisi de aynı bulmacadır.
Tek hamlen atlayıştır: bir taş, düz bir çizgide komşusunun üzerinden hemen ardındaki boş deliğe atlar ve atlanan taş tahtadan alınır. Her atlayış tam olarak bir taş kaldırır. Amaç, tek taş kalana kadar atlamaya devam etmektir.
Bu, iskambil kâğıdıyla oynanan pasyans değildir; onunla hiçbir ilgisi yoktur.
Solo Test nasıl oynanır
Kurallar dört satıra sığar; gerisi senin ellerinde.
- Atlayış için düz bir çizgide iki komşu taş ve hemen sonrasında boş delik gerekir. Ortadaki taş kaldırılır; her atlayış taş sayısını bir azaltır.
- Kare ızgarada yalnız yatay veya dikey atlanır. Üçgende kenarlara paralel altı yön vardır. Kare ızgarada çapraz atlayış yapılamaz.
- Halka zorunlu bitiş deliğini gösterir. Başka delikte tek taş bırakmak bu hedef bulmacasını kazandırmaz. Geri alıp başka yol deneyebilirsin.
- Sayaç tek tek atlayışları sayar. Bazı kitaplar aynı taşın peş peşe atlayışlarını tek hamle kabul eder; sayılar karşılaştırılamaz.
Bir taşa dokun ya da tıkla. Yalnızca tek bir atlayış mümkünse hemen gerçekleşir; birden fazla varsa çerçeveli delikler taşın nereye konabileceğini gösterir ve birini seçersin. Taşı bir deliğe sürükleyebilir veya klavyeyi kullanabilirsin: ok tuşlarıyla gez, Enter veya Boşluk ile seçip atla, Esc ile seçimi temizle, Ctrl veya Cmd ile Z’ye basarak geri al.
Delikler satranç tahtasındaki kareler gibi adlandırılır: harfler soldan sağa, sayılar yukarıdan aşağıya. d2’den d4’e bir atlayış, d2’deki taşın d3’ün üzerinden geçmesi demektir. Bir yolu yazmak ya da bir çözümle karşılaştırmak istediğinde adlar işe yarar.
Solo Test nasıl kazanılır
Her atlayış bir taş aldığı için 32 taşla başlayan tahtada tek taş kalması için tam 31 atlayış gerekir. Bu sitede her tahtanın ayrıca işaretli bir hedef deliği vardır ve son taş orada kalırsa kazanırsın. Başka bir delikte kalan tek taşa "Çok yakın" denir, kazanç sayılmaz; Bulmacalar ve Günlük de aynı kuralı izler.
Solo Test stratejisi: işe yarayan ipuçları
- Hedeften geriye düşün. Son atlayış oraya inmek zorundadır; bu yüzden bitmeden önce hedefle aynı hizada tam iki taş kalmış olmalıdır. İngiliz tahtasında bu çiftler azdır: hangileri olduğunu bul, sonra bir atlayış öncesinde neyin doğru olması gerektiğini sor.
- Taşlarını birbirine bağlı tut. Komşusu olmayan taş ne atlayabilir ne de üzerinden atlanabilir; ona başka hiçbir taş ulaşamıyorsa oyun kaybedilmiştir. Bir kolu çok erken boşaltmak çoğu zaman bunu doğurur.
- Atlamadan önce yalnız elindeki taşa değil, bütün tahtaya bak. Yerel olarak düzgün görünen bir atlayış, ileride ihtiyaç duyacağın bir bölgeyi koparabilir.
- Önce bitişleri çalış. Bulmacalar bölümü her tahta için altı aşama verir: tek atlayıştan tam açılışa kadar.
- Geri almayı çekinmeden kullan. Kimse yolu bir seferde bulamaz; bir yol dene, nerede koptuğunu gör, geri al ve diğerini dene.
- Simetriyi kullan. Tahtayı döndürmek ya da yansıtmak bir çözümü başka bir çözüme çevirir; merkez açılışlı tahtada ilk atlayışın birkaç seçeneği aslında aynı hamledir.
Hangi tahtayla başlamalıyım?
İngiliz haçı, 33 delik ve 31 atlayışla klasiktir ve çoğu kişinin Solo Test derken kastettiği tahtadır. Birkaç dakikan varsa ve küçük bir şey istiyorsan, 15 delikli üçgen 13 atlayış sürer. 36 delikli kare 34, 37 delikli Fransız tahtası 35, 41 delikli elmas 39 ve 45 delikli Wiegleb haçı 43 atlayış ister. Uzun olmak zor olmak demek değil; yalnızca aklında tutacak şey daha çok.
İnsanların sorduğu sorular
Her Solo Test oyunu çözülebilir mi?
Hayır. Boş deliğin nerede başladığına ve nerede bitirmek istediğine bağlıdır. İngiliz haçı merkezde başlayıp merkezde bitebilir; ama Fransız tahtasında merkez boşken tek taşla hiçbir yerde bitirilemez ve üçgende a1 boşken b3’te bitirmek mümkün değildir. Bu yüzden buradaki her tahtanın çözülebildiği bilinen bir açılışı vardır.
Solo Test’i ücretsiz çevrimiçi oynayabilir miyim?
Evet. Burada her şey ücretsiz: hesap, reklam ve analiz betiği yok. İlerlemen, biten bulmacalar ve istatistikler bu cihazdaki tarayıcında saklanır; sitenin verilerini temizlemek bunları da siler.
Solo Test çözücüsü var mı?
Konum yazabileceğin bir alan yok ama oyunun kendi çözücüsü var. İpucu düğmesi, oyunun hâlâ kazandırabileceğini doğruladığı bir yoldan bir atlayış gösterir. Arama hedefe artık ulaşılamayacağını kanıtlarsa oyun bunu söyler; bu da geri alman gerektiği anlamına gelir. Arama sınırına ulaşırsa cevap yalnızca bilinmiyordur. İpucu kullanılan oyun sonuçta işaretlenir ve en iyi süreye sayılmaz.
Çözümü nereden bulabilirim?
Birçok çözüm var. Sayfanın altındaki Çözümler sayfaları, her tahta için standart açılıştan doğrulanmış bir yolu kendi yolunla karşılaştırman için gösterir.
Solo Test’te neden hep iki üç taş kalıyor?
Çünkü geriye kalan taşlar birbirinden uzakta kalıyor ve atlayabilecek komşusu olmuyor. Kayıpların çoğu oyun bitmeden birkaç atlayış önce belirlenir; o yüzden geri almayı düşündüğünden biraz daha geriye yap.
Gerçek taşlarla oynamak için tahtayı yazdırabilir miyim?
Evet. Yazdır sayfası tahtaları ve bulmaca kâğıtlarını yazdırır. Boş delik dışında her deliğe bozuk para ya da düğme koy ve tıpatıp aynı oyunu oyna.