İngiliz haçı: 33 delik; satırlar 3, 3, 7, 7, 7, 3, 3. d4 boş → d4, 31 atlayış.
İngiliz haçı, herkesin kastettiği tahta
Solo Test denince çoğu kişinin aklına bu tahta gelir: kolları üç delik genişliğinde, 33 deliklik bir artı işareti, otuz iki taş ve tam ortada bir boş delik.
Açılış oyunun en düzenlisidir. Boş delik tam merkez olduğu için ilk atlayışı dört şekilde yapabilirsin ve dördü de çeyrek tur çevrilmiş aynı hamledir. Yani ilk karar aslında karar değildir. Sıkıntı ikinci atlayışta başlar.
Bitiş başladığı yerdedir: 31 atlayıştan sonra merkezde tek taş. Buna merkez oyunu denir ve yapılabilir. Çekicilik de bu: bulmacanın bir cevabı var ve o 31 atlayışın bir yerinde saklı.
İngiliz tahtası nasıl oynanır
Satırlar 3, 3, 7, 7, 7, 3 ve 3 delikten oluşur. Sütunlar soldan sağa a’dan g’ye, satırlar yukarıdan aşağıya 1’den 7’ye gider; merkez d4’tür. İlk atlayışın d2, d6, b4 veya f4’ten, komşusunun üzerinden d4’e olur.
- Atlayış için düz bir çizgide iki komşu taş ve hemen sonrasında boş delik gerekir. Ortadaki taş kaldırılır; her atlayış taş sayısını bir azaltır.
- Kare ızgarada yalnız yatay veya dikey atlanır. Üçgende kenarlara paralel altı yön vardır. Kare ızgarada çapraz atlayış yapılamaz.
- Halka zorunlu bitiş deliğini gösterir. Başka delikte tek taş bırakmak bu hedef bulmacasını kazandırmaz. Geri alıp başka yol deneyebilirsin.
- Sayaç tek tek atlayışları sayar. Bazı kitaplar aynı taşın peş peşe atlayışlarını tek hamle kabul eder; sayılar karşılaştırılamaz.
Bir taşa dokun ya da tıkla. Yalnızca tek bir atlayış mümkünse hemen gerçekleşir; birden fazla varsa çerçeveli delikler taşın nereye konabileceğini gösterir ve birini seçersin. Taşı bir deliğe sürükleyebilir veya klavyeyi kullanabilirsin: ok tuşlarıyla gez, Enter veya Boşluk ile seçip atla, Esc ile seçimi temizle, Ctrl veya Cmd ile Z’ye basarak geri al.
İngiliz oyunu nasıl kazanılır
Otuz iki taş 31 atlayış demektir. Hedef halkası d4’tedir ve kazanmak, son taşın orada durmasıdır. Başka bir delikte tek taşla bitirirsen oyun "Çok yakın" der: atlayış sayısı aynı ama bitiş deliği yanlış.
İngiliz tahtasının çözümü
Standart açılışın yeniden oynatımı, Bell ve Beasley’nin eski solitaire tahtaları üzerine makalesinde belgelenen Bergholt dizisini adım adım gösterir. Her seferinde aynı 31 atlayıştır; bulmacayı atlamak için değil, kendi fikrini sınamak için kullan.
İnsanların sorduğu sorular
Elimde iki taş kaldı ve hamle yapamıyorum. Ne yapmalıyım?
İki taş yalnızca bir çizgide ve ardında boş delik varsa atlayabilir. Değilse bu yol bitmiştir. Birkaç atlayış geri al ve diğer dalı dene, ya da ipucu iste.
İngiliz tahtası Fransız tahtasından zor mu?
Kurallar aynı. İngiliz tahtası 33 delik ve 31 atlayışken Fransız tahtası 37 delik ve 35 atlayıştır; yani biraz daha kısadır ve merkez açılışı çalışır, Fransız tahtasında çalışmaz.
Solo Test çözücüsü var mı?
Konum yazabileceğin bir alan yok ama oyunun kendi çözücüsü var. İpucu düğmesi, oyunun hâlâ kazandırabileceğini doğruladığı bir yoldan bir atlayış gösterir. Arama hedefe artık ulaşılamayacağını kanıtlarsa oyun bunu söyler; bu da geri alman gerektiği anlamına gelir. Arama sınırına ulaşırsa cevap yalnızca bilinmiyordur. İpucu kullanılan oyun sonuçta işaretlenir ve en iyi süreye sayılmaz.